“Maliye Okulu (Ankara Maliye Meslek Lisesi)”

Ülkemizin en köklü okullarından olan, lise dengi Maliye Okullarının, bugün kapatılmış olması ve bu okulların geçmişte önemli misyonlar üstlenerek, Ülkemizin önemli ve sayıları binlerle ifade edilebilecek maliye personeli, uzman ve bürokratını yetiştirmiş olmaları nedeniyle, Maliye Okulları hakkında tarihe bir belge sunmak ve bu okullar ile ilgili hem teknik ve hem de okulda “hababam” yaşanan olaylar ile ilgili siz kıymetli okuyucularımıza bilgi takdim etmek amacıyla, “Hababam Sınıfı Mektep-i Maliye” başlıklı yazılarımızı sizlere dört bölüm halinde sunacağız.

Maliye memurlarının, mesleki bilgi ve eğitim kalitesini yükseltmek amacıyla ilk olarak 1909 yılında kurs mahiyetinde eğitim verdi. Okulun ismi “Mektep-i Maliye” idi. Ancak bu okul, Birinci Dünya Savaşının ağırlaşan koşulları nedeniyle, 1915 yılında kapanmak zorunda kaldı.

Türkiye Cumhuriyeti, kurulduktan sonra, 1924 yılında Ankara’da Maliye Mektebi adıyla tekrar açıldı. 1943 yılında Maliye Vekaleti kararıyla lise muadili kabul edilerek Maliye Okulu adını aldı. Bu okul, Maliye Bakanlığının (merkez ve taşra) teşkilatına bilgili ve kaliteli personel yetiştiren ve parasız yatılı eğitim veren, kız ve erkek öğrencilerin birlikte okuduğu bir Devlet Okulu idi.

Okulu kazanan öğrenciler, Türkiye’mizin değişik ücra köşelerinden geldikleri halde, okula, seçilerek alındıkları için son derece zeki ve çalışkan oluyorlardı. Okul, bir anne şefkati ve baba sıcaklığı ile öğrencilerine kucak açıyor, öğrencilerin tüm yeme, içme, yatma, giyim gibi bütün ihtiyacını karşıladığı gibi her ay öğrencilerine ayrıca makul bir seviyede okul harçlığı da ödüyordu.

Okulda, üç yıllık eğitim süresince, lisede okunan ana derslere ek olarak meslekle (maliye ile ) ilgili; Gelir Vergisi, Gider Vergisi, Kurumlar Vergisi, Damga ve Harçlar Vergisi, Emlak Vergisi gibi bütün vergi kanunları, verginin anayasası olan Vergi Usul Kanunu, vergi tahsilatı ile ilgili Amme Alacaklarının Tahsil ve Usulü Hakkındaki Kanun, ekonomi, hukuk, ticari muhasebe, Devlet muhasebesi, bütçe kanunu, Devlet borçlanması gibi dersler okutulmaktaydı.

Üç yıllık eğitimden sonra, mezun olan öğrenciler, isteklerine göre, Maliye Bakanlığı’nca yeni görev yerlerine tayin olunuyor ve herkes, meslek hayatındaki ilk adımlarını atmak üzere, yeni görev yerlerine gidiyor ve görevlerine başlıyorlardı. Çoğu öğrencilerin yaşları henüz küçük olduğundan (yani 18 yaşını ikmal etmemiş olmaları ve yaşlarının küçük olması nedeniyle, medeni hakları kullanma ehliyetinden mahrum olduklarından), memur olarak göreve başlayabilmeleri için Mahkemeden “Kaza-i rüşt” kararı almaları da gerekiyordu (Ben de kaza-i rüşt kararıyla memuriyete başlamıştım).

Maliye Okulunda okuyabilmek için, Maliye Bakanlığının, her yıl Türkiye çapında ve ortaokul 3. sınıfında (şimdiki 8. sınıfta) okuyan öğrenciler için açmış olduğu, önce yazılı sınavı kazanmak, daha sonra da sözlü sınavda başarılı olmak gerekiyordu. 1970’li yıllarda bu okula (32 kişilik iki sınıf oluşturulması nedeniyle) 64 öğrenci alınıyordu. Dolayısıyla sınavlarda başarı göstererak ilk 64’e girmek, Devletin bütün imkanlarından faydalanmak ve ayrıcalıklı olmak demekti. Bu nedenle de Maliye Okullu olmak bir başka tatlı, güzel ve ayrıcalıklıydı.

Eğitim süresince derslerin yüzde 80’i meslek dersleri olmasına rağmen, Maliye Okulu’ndan mezun olan öğrencilerin neredeyse yüzde 99’u üniversite sınavlarında başarı gösteriyor, bu nedenle de üniversite kazanamayanların sayısı yok denecek kadar az oluyordu.

1977/78 eğitim yılında İzmir’de ikinci, 1978/79 eğitim yılında İstanbul’da üçüncü Maliye Okulu açıldı.

İstanbul Maliye Okulu 1988 yılında son mezunlarını verdikten sonra, yeni öğrenci almayarak, mevcut öğrencilerini İzmir Maliye Okulu’na devrederek kapandı.

1997 yılında da Ankara Maliye Okulu aynı şekilde kapatılarak mevcut öğrencileri İzmir’e nakledildi. İzmir Maliye Okulu da 2001/2002 eğitim yılında öğrenci alımını durdurarak mevcut öğrencilerinin mezuniyetiyle birlikte kapandı.

(Bu yazıyı kaleme alan şahsiyet de, 1977/1978 öğretim yılında Maliye Okulu’ndan “Ankara Maliye Meslek Lisesi’nden” mezun olmuştur.)

Türkiye’mizin neresine giderseniz gidin, Maliye Okulu’ndan (Maliye Meslek Lisesi’nden) mezun olmuş (veya yüksek tahsil yapmış) mutlaka bir kişi görebilir veya karşılaşabilirsiniz. Bu kişiler bugün; TBMM Başkan Vekili, Milletvekili, Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı, Bakanlık Müfettişi, Banka Müfettişi, Maliye Denetim Elemanı (Maliye Müfettişi, Hesap Uzmanı, Kontrolör ve Vergi Denetmeni), Profesör, Doktor, Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, Daire Başkanı, Müdür, Belediye Başkanı, sanayici ve iş adamı, sanatçı (Nida Tüfekçi)…gibi çeşitli unvan ve meslek dallarında karşımıza çıkmaktadır.

 

Sevgi ve saygılarımla!..

NOT: Devamı gelecek sayımızda…

E.Başmüfettiş (Ekonomist)/Udi Bestekar

E.mail:rucevikathotmail.com

Sonraki yazı için tıklayınız.

Kaynak: İl Gazetesi'nin 4.1.2010 tarihli nüshasından alınmıştır.

Cumhuriyet devrinde Maliyemiz, üstünde çok çalışılmış bir konudur. Yüzyılların aksaklıklarının giderilmesi ve zamanın getirdiği esasların yerleştirilmesi, büyük emeklerle olmuştur ve daha çok emeklere ihtiyaç vardır.  Maliye Okulu gençlerinin, Maliyemizi ehliyetle işletip ilerleteceklerine inanıyorum. 06 Şubat 1947 İsmet İNÖNÜ